WYSIWYG Web Builder
«Magnifica humanitas»: выйшла першая энцыкліка Папы Льва XIV
25 мая была апублікаваная першая энцыкліка Льва XIV. Дакумент пад назвай «Magnifica humanitas» (можна перакласці як «Цудоўнае» ці «Велічнае чалавецтва»), падпісаны 15 мая бягучага года ў 135-ю гадавіну публікацыі «Rerum novarum» Льва XIII, прысвечаны сацыяльнаму вучэнню Касцёла ў эпоху лічбавых тэхналогій.
Пантыфік падкрэслівае, што тэхналогія не з'яўляецца «варожай сілай у адносінах да асобы» або злом сама па сабе, але яна таксама не нейтральная, бо набывае аблічча тых, хто яе фінансуе, стварае і выкарыстоўвае.

Свой роздум ён пачынае з выразнага папярэджання: «Цудоўнае чалавецтва, створанае Богам, стаіць сёння перад вырашальным выбарам: узвесці новую Бабілёнскую вежу або пабудаваць горад, дзе Бог і чалавецтва жывуць разам».

Годнасць асобы як абсалютны прыярытэт

Разглядаючы дынамічны характар каталіцкага сацыяльнага вучэння, Леў XIV нагадвае пра фундаментальную і неад'емную годнасць чалавека, якая не дазваляе ператвараць яго ў вытворчы рэсурс для эксплуатацыі. Пантыфік рашуча выступае ў абарону жыцця ад зачацця да натуральнай смерці, называючы аборты і эўтаназію «сур'ёзна недапушчальным выбарам».

Асобная ўвага ў дакуменце ўдзяляецца правам меншасцей і жанчын, а таксама абароне народаў. Святы Айцец катэгарычна заяўляе, што «любая спроба або праект па знішчэнні ці падпарадкаванні народа з'яўляецца сур'ёзна амаральным і таму непрымальным».

Справядлівасць у лічбавы час азначае роўны доступ да магчымасцей і абарону найбольш слабых. «Вырашальным выпрабаваннем» грамадскай справядлівасці Папа называе стаўленне да мігрантаў. Ён таксама заклікае Касцёл да рахунку сумлення і ўважлівага слухання ахвяр розных злоўжыванняў.

Трэці раздзел «Magnifica humanitas» уважліва разглядае непасрэдныя выклікі штучнага інтэлекту. Леў XIV перасцерагае ад захаплення эфектыўнасцю і прыбыткам як адзінымі крытэрыямі прагрэсу. Штучны інтэлект выдатна імітуе чалавека, але ён абсалютна пазбаўлены маральнай свядомасці, эмпатыі і здольнасці да духоўных адносін.

Этычныя межы і экалагічная адказнасць

Папа патрабуе стварэння строгага этычнага кодэкса пад кантролем усяго грамадства. Асобна згадваецца і экалагічны кошт інавацый, якія патрабуюць каласальных аб'ёмаў вады і энергіі, наносячы непапраўную шкоду стварэнню.

Пантыфік настойліва заклікае «абяззброіць штучны інтэлект», катэгарычна вывеўшы яго з-пад логікі ваеннай і эканамічнай канкурэнцыі. У энцыкліцы змешчаная моцная крытыка трансгуманізму і постгуманізму, якія разглядаюць развіццё як пераадоленне абмежаванняў нашай прыроды.

Леў XIV падкрэслівае, што мяжа — гэта не дэфект. Наадварот, «чалавек квітнее не насуперак абмежаванням, а часта праз іх», бо менавіта ва ўразлівасці нараджаецца здольнасць да клопату і шчырая адкрытасць на Бога.

Чалавек квітнее праз сваю ўразлівасць

У камунікацыйным асяроддзі Папа прапануе практыкаваць новую экалогію і вучыцца «пасціць ад штучнага інтэлекту», каб абараніць свабоду думкі і не страціць здольнасць задаваць пытанні. Новая індустрыяльная рэвалюцыя ў эканоміцы нясе прамую рызыку дэкваліфікацыі і беспрацоўя, калі ўкараненне аўтаматызацыі будзе арыентаванае выключна на зніжэнне выдаткаў.

Леў XIV востра асуджае «архітэктуру бачнасці» ў сетках і новае каланіяльнае стаўленне да персанальных даных — масіўны збор інфармацыі для прадказання і арыентавання паводзін людзей, што прыводзіць да дыскрымінацыі найбольш слабых.
Ад прагназавання алгарытмаў да культуры міру

Звяртаючы ўвагу на глабальную бяспеку, дакумент рашуча адмаўляе выкарыстанне алгарытмаў у ваенных мэтах. Папа катэгарычна асуджае гонку ўзбраенняў і развіццё сістэмаў, дзе выкарыстоўваецца штучны інтэлект. Ён перакананы: «няма такога алгарытму, які мог бы зрабіць вайну маральна прымальнай». Наадварот, тэхналогіі толькі зніжаюць парог прымянення насілля і ператвараюць абарону ў аператыўнае прагназаванне, у якім ахвяры становяцца проста статыстычнымі дадзенымі. Такі падыход прывучае чалавецтва да думкі, што гвалт непазбежны, а яго наступствы трэба толькі «аптымізаваць».

У гэтым кантэксце Пантыфік згадвае яшчэ адну трагедыю — новыя формы рабства сярод тых, чые знявечаныя целы выкарыстоўваюцца для здабычы рэдказямельных элементаў для тэхналагічнай індустрыі. Папа просіць свет не паддавацца ілжываму рэалізму і будаваць сапраўдную цывілізацыю любові.

Пантыфік звяртае ўвагу на крызіс шматбаковасці і з’яўленне «неўпарадкаванага і канфліктнага шматпалярнага свету», дзе недавер выцясняе імкненне да агульнага дабра. У сувязі з гэтым ён выказваецца за глыбокае рэфармаванне Арганізацыі Аб'яднаных Нацый і ўсёй міжнароднай сістэмы. Папа падвяргае крытыцы «ілжывы рэалізм», які прапаведуе безнадзейнасць міру і схіляе да прымірэння з непазбежнасцю вайны.

Вернасць Евангеллю ў лічбавы час

Напрыканцы свайго разважання Леў XIV звяртаецца да рэлігійнага вымярэння канфліктаў. Ён строга папярэджвае: «Хто выкарыстоўвае імя Бога, каб апраўдаць тэрарызм, гвалт ці вайну, здраджвае Яго Абліччу». Змагацца ў імя рэлігіі — значыць наносіць удар па самой рэлігіі.

Замест культуры сілы, якая вядзе да самазнішчэння, Пантыфік запрашае вернікаў будаваць «цывілізацыю любові», заснаваную на перамовах і шчырым імкненні да абароны чалавечай годнасці.

Падводзячы вынік, Папа запрашае ўсіх да вернасці Евангеллю нават у самых складаных лічбавых умовах. Энцыкліка становіцца заклікам не да страху перад прагрэсам, а да адказнасці за свабоду і чалавечнасць. Гэта напамін пра тое, што будучыню можна ўратаваць ад ператварэння ў механічны працэс толькі праз захаванне адкрытасці на Бога і бліжняга, бо менавіта ў гэтым заключаецца сутнасць «цудоўнага чалавецтва».

Vatican News BY
Рымска-каталіцкая парафія Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі
Адрас для карэспандэнцыі:

вул. Паштовая, д.11,
211287 г. Міёры
Віцебская вобласць
Тэлефон: +375 (2152) 41836
е-mail:
kascelmery@gmail.com
Выкарыстанне матэрыялаў дазваляецца пры ўмове спасылкі (гiперспасылкi) на kascelmery.by